Đại học Iceland công bố học phí cho sinh viên ngoài EU/EEA: từ 1,3 đến 3,25 triệu kr mỗi năm

Ngày 29/10/2026, Đại học Iceland (Háskóli Íslands – HÍ) chính thức công bố học phí dành cho người mang quốc tịch ngoài khối EU/EEA/EFTA. Đây là lần đầu tiên trường đại học công lập lớn nhất Iceland thu học phí thật sự, chứ không chỉ thu lệ phí đăng ký hằng năm như trước đây. Tin này nhanh chóng được Vísir và RÚV đưa tin.

Bối cảnh #

Tháng 6/2026, Alþingi (Quốc hội) thông qua dự luật của Bộ trưởng phụ trách đại học Logi Einarsson, sửa đổi luật về đại học công lập (thông cáo của Chính phủ). Những điểm chính của luật mới:

• Các trường đại học công lập được phép thu học phí của sinh viên mang quốc tịch ngoài EEA, trừ công dân Quần đảo Faroe và Greenland. Trước đây chỉ các trường tư mới được thu học phí của nhóm này.
• Chính phủ đưa ra ba lý do: tạo sân chơi bình đẳng giữa trường công và trường tư; Iceland là nước Bắc Âu cuối cùng chưa thu học phí sinh viên ngoài EEA (Đan Mạch, Thụy Điển, Phần Lan và Na Uy đều đã thu); và báo cáo kinh tế năm 2023 của OECD từng khuyến nghị Iceland làm điều này.
• Mức học phí không được cao hơn chi phí dự tính cho giảng dạy, nghiên cứu và vận hành của từng ngành. Bộ trưởng và các trường được quyền miễn học phí cho một số ngành nhất định.
• Cùng lúc đó, lệ phí đăng ký (skrásetningargjald) của các trường công tăng từ 75.000 lên 100.000 kr và áp dụng cho tất cả sinh viên, kể cả người Iceland.

Tóm tắt học phí của Đại học Iceland #

Áp dụng từ năm học 2027–2028, cho những người được nhận vào học từ năm đó trở đi. Học phí tính theo một năm học (60 ECTS) và đã bao gồm lệ phí đăng ký 100.000 kr.

Ngoài học phí còn có:

• Phí xét hồ sơ: 20.000 kr (~145 EUR), nộp khi gửi đơn và không hoàn lại. Trường chỉ xét hồ sơ sau khi bạn đã nộp phí và đủ giấy tờ.
• Hạn đóng học phí: 4/7 hằng năm. Đóng bằng thẻ qua Application Portal, chỉ nhận tiền kr, và phải đóng một lần cho cả năm (không chia thành nhiều đợt).
• Sinh viên đang theo học sẽ không phải đóng học phí cho đến khi học xong. Tuy nhiên, nếu chuyển sang ngành khác thì sẽ phải đóng học phí.
• Học phí có thể được hoàn lại nếu đáp ứng điều kiện của trường. Tiền hoàn sẽ trả về đúng người và đúng phương thức đã thanh toán, người trả tiền chịu phí giao dịch.

Lưu ý: Bảng trên chỉ là tóm tắt. Mức phí của từng chương trình cụ thể, hãy xem trực tiếp trên trang chính thức của HÍ trước khi nộp hồ sơ.

Ai được miễn học phí? #

Theo thông tin từ HÍ, bạn được miễn học phí nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

1. Có thẻ cư trú vĩnh viễn (ótímabundið dvalarleyfi) theo Điều 58 Luật Người nước ngoài, hoặc là thành viên gia đình của người có thẻ cư trú vĩnh viễn theo Điều 69;
2. Là thành viên gia đình của công dân Iceland (Điều 69), hoặc thành viên gia đình của công dân EEA/EFTA (Chương XI);
3. Có thẻ cư trú diện bảo hộ quốc tế (Điều 73) hoặc diện nhân đạo (Điều 74);
4. Học tại Iceland thông qua chương trình hợp tác/trao đổi hoặc mạng lưới đại học quốc tế;
5. Học trong khuôn khổ các chương trình hợp tác phát triển quốc tế của Iceland;
6. Là nghiên cứu sinh tiến sĩ (PhD);
7. Là công dân Greenland, Quần đảo Faroe hoặc Thụy Sĩ, hoặc được hưởng quyền như công dân Iceland về học phí theo điều ước quốc tế mà Iceland tham gia.

Người đang sống ở Iceland bằng thẻ lao động, thẻ chuyên gia hoặc thẻ du học cần kiểm tra mình có thuộc diện miễn học phí nào trong danh sách trên hay không. Việc đã cư trú và đóng thuế nhiều năm chưa tự tạo quyền được miễn học phí. Theo quy định HÍ công bố, người có thẻ cư trú vĩnh viễn và thành viên gia đình theo Điều 69 được miễn.

Hiện có dự luật đề xuất tăng thời gian cư trú theo điều kiện chung để xin thẻ vĩnh viễn từ 4 lên 6 năm. Nếu được thông qua và áp dụng với hồ sơ của mình, người đang chờ đủ điều kiện có thể phải điều chỉnh kế hoạch đi học hoặc chuẩn bị học phí trong thời gian chưa có thẻ vĩnh viễn, nếu không thuộc diện miễn khác. Đây vẫn là đề xuất. Một số trường hợp được hưởng ngoại lệ, trong đó dự thảo cho phép người giữ thẻ diện chuyên gia xin sau 4 năm nếu đáp ứng thêm điều kiện. Xem bài Đề xuất tăng thời gian xin cư trú vĩnh viễn từ 4 lên 6 năm.

Chứng minh tài chính và lệ phí thẻ cư trú của UTL #

Với sinh viên từ Việt Nam sang, học phí chỉ là một phần. Muốn được cấp thẻ cư trú diện du học, người nộp đơn phải chứng minh với Útlendingastofnun (Cục di trú – UTL) rằng mình có nguồn tài chính đảm bảo (trygg framfærsla) cho toàn bộ thời gian cư trú (yêu cầu trên Ísland.is):

Một số điểm quan trọng theo quy định của UTL:

• Tài chính phải đủ cho suốt thời hạn thẻ. Nếu thẻ được cấp 1 năm thì phải chứng minh đủ tiền cho 1 năm, tức là khoảng 3,12 triệu kr đối với một sinh viên độc thân. Trên thực tế, số tiền này được chứng minh bằng sao kê tài khoản ngân hàng.
• Chỉ tính số dư tài khoản ngân hàng. Tiền mặt, nhà đất, cổ tức hay các tài sản khác không được chấp nhận.
• Sinh viên phải tự chứng minh tài chính độc lập. Sự hỗ trợ của bên thứ ba không được tính, trừ trường hợp vợ/chồng hợp pháp đang cư trú hợp pháp tại Iceland và đủ khả năng nuôi cả hai người. Với các gia đình Việt Nam quen bảo lãnh tài chính cho con, điều này có nghĩa là tiền phải nằm trong tài khoản đứng tên chính sinh viên.
• Mức tối thiểu này bằng mức trợ cấp xã hội cơ bản của thành phố Reykjavík và được điều chỉnh theo quy định của thành phố. Vì vậy, con số có thể thay đổi theo thời gian.

Ngoài ra, lệ phí xét hồ sơ xin thẻ cư trú diện du học của UTL đã tăng hơn bốn lần từ ngày 1/1/2026, từ 16.000 kr lên 70.000 kr (thông báo tăng phí, mức phí hiện hành). Khoản phí 70.000 kr này không được hoàn lại sau khi nộp đơn và áp dụng cho cả hồ sơ xin thẻ lần đầu lẫn mỗi lần gia hạn hằng năm.

Năm đầu tiên cần chuẩn bị bao nhiêu tiền? #

Ví dụ với một sinh viên độc thân nhập học năm 2027–2028 (ước tính, chưa gồm vé máy bay và bảo hiểm):

Học phí đóng trước ngày 4/7 và các khoản phí hồ sơ là tiền đã chi, còn tiền chứng minh tài chính phải nằm sẵn trong tài khoản khi nộp đơn xin thẻ. Vì vậy gia đình cần có đủ cả hai phần cùng lúc.

Báo chí và dư luận Iceland nói gì? #

• Vísir (29/10/2026) đưa tin với tiêu đề “Rukka erlenda nemendur um milljónir” (“Thu của sinh viên nước ngoài hàng triệu krónur”). Bài báo cho biết Listaháskóli Íslands (Học viện Nghệ thuật Iceland) đã áp dụng học phí từ mùa xuân, ngành đắt nhất lên tới 5,5 triệu kr. Trong khi đó, Đại học Akureyri chưa công bố học phí trên trang web.
• RÚV (27/6/2026) cho biết lần đầu tiên sau nhiều năm, số hồ sơ quốc tế nộp vào HÍ giảm, trong khi hồ sơ trong nước tăng 2,4% (tổng cộng hơn 8.700 hồ sơ). Hiệu trưởng Silja Bára Ómarsdóttir cho rằng nguyên nhân nhiều khả năng là do người nộp đơn đã biết trước về học phí sắp áp dụng.
• Trước khi Quốc hội bỏ phiếu, GS. Gauti Kristmannsson, Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Iceland của HÍ, viết bài trên Vísir với tựa đề “Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands?” (“Có nên tiếp tục dạy tiếng Iceland ở Đại học Iceland nữa không?”). Ông cảnh báo luật mới sẽ đánh mạnh nhất vào ngành tiếng Iceland như ngôn ngữ thứ hai và nghiên cứu Trung cổ Iceland. Theo ông, sinh viên ngoài EEA chiếm tỷ lệ lớn ở các ngành này, và khi họ giảm đi, nền tảng tài chính của cả ngành có thể sụp đổ, vì trường được cấp kinh phí theo số tín chỉ sinh viên hoàn thành.
• Một số sinh viên quốc tế phản đối mức học phí mới, cho rằng tổng chi phí học tập và yêu cầu chứng minh tài chính sẽ khiến họ cân nhắc chọn trường ở nước khác. Các ý kiến cũng nhắc đến cơ hội học bổng và đặt câu hỏi về khả năng cạnh tranh của HÍ khi thu học phí ở mức này.

Góc nhìn của tintuc.is #

Có thể thấy, Iceland là nước Bắc Âu cuối cùng thu học phí của sinh viên ngoài EEA, nên việc này sớm muộn cũng sẽ đến. Sinh viên đang học được giữ nguyên quyền lợi, nghiên cứu sinh tiến sĩ và người có thẻ vĩnh viễn được miễn, như vậy là hợp lý.

Điều chúng tôi thấy chưa ổn là cách xác định ai phải đóng. Một người đã sống, làm việc và đóng thuế ở đây ba, bốn năm bằng thẻ lao động, nếu muốn đi học vẫn phải đóng như một sinh viên vừa từ nước ngoài sang. Ngành tiếng Iceland cho người nước ngoài cũng bị thu phí, trong khi đây lại là thứ người nhập cư luôn được khuyến khích học. Luật đã cho phép miễn học phí theo ngành, vậy nên bắt đầu từ chính những ngành này.

Với các bạn ở Việt Nam muốn sang học, chi phí đang đội lên từ nhiều phía. Đầu năm nay UTL vừa tăng phí xin thẻ du học từ 16.000 lên 70.000 kr, nay cộng thêm học phí và tiền chứng minh tài chính đứng tên chính mình thì năm đầu cần chuẩn bị khoảng 4,66 đến 6,46 triệu kr. Mức 259.951 kr/tháng kia cũng chỉ bằng trợ cấp xã hội tối thiểu, riêng tiền thuê một phòng ở Reykjavík đã chiếm gần hết. Học phí còn chưa áp dụng mà số hồ sơ quốc tế vào HÍ đã giảm, như RÚV đưa tin hồi tháng 6.

Iceland muốn thu hút sinh viên giỏi, hay chỉ những ai có điều kiện? Nếu các trường sớm công bố học bổng và cho đóng học phí theo từng học kỳ, câu trả lời có lẽ sẽ rõ hơn.

Lời khuyên #

• Nếu bạn đang ở Iceland bằng thẻ tạm thời và định đi học: hãy kiểm tra xem mình đã đủ điều kiện xin thẻ cư trú vĩnh viễn chưa. Nếu đang chờ thẻ cư trú vĩnh viễn: hãy hỏi Nemendaskrá (Phòng đăng ký sinh viên) về thời điểm xét miễn học phí và giấy tờ cần nộp, nhất là khi hồ sơ cư trú còn đang được xử lý.
• Nếu bạn định nộp hồ sơ cho năm học 2027–2028: hãy tính đủ các khoản phải chuẩn bị cùng lúc gồm học phí đóng trước ngày 4/7, lệ phí xin thẻ cư trú 70.000 kr (nếu chuyển khoản quốc tế cần trả riêng phí ngân hàng để UTL nhận đủ số tiền), và tối thiểu 3.119.412 kr có sẵn trong tài khoản ngân hàng đứng tên chính bạn. Hãy chuyển tiền vào tài khoản từ sớm để làm sao kê và kiểm tra lại mức chứng minh tài chính mới nhất trên Ísland.is trước khi nộp đơn.
• Nếu bạn đang là sinh viên HÍ: hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi chuyển ngành, vì khi chuyển ngành bạn sẽ mất quyền được miễn học phí.
• Quy định có thể còn thay đổi, nhất là về học bổng và miễn trừ theo ngành. Hãy luôn kiểm tra trang chính thức của HÍ hoặc liên hệ Nemendaskrá (Phòng Đăng ký sinh viên) qua email [email protected], điện thoại +354 525 4309.

Nguồn tham khảo: Háskóli Íslands – University fees including tuition fees; Ísland.is / Útlendingastofnun – Residence permit for students: Requirements; Ísland.is / Útlendingastofnun – Increase in application fees (1/1/2026); Ísland.is / Útlendingastofnun – Fees; Vísir – Rukka erlenda nemendur um milljónir (29/10/2026); RÚV English – Non-EEA/EU students face up to ISK 3.25 million tuition fees (29/10/2026); RÚV – Erlendum umsóknum fækkar en innlendum fjölgar (27/6/2026); Stjórnarráðið – Frumvörp um háskóla og fjölmiðla samþykkt; Vísir – Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands? (16/6/2026).

Ảnh bìa: Aðalbygging (Tòa nhà chính) Háskóla Íslands, TommyBee / Wikimedia Commons (public domain).